← Tra cứu · 👤 Nhân vật
Tôn giả Sāriputta (Xá-lợi-phất)
Một trong hai vị đệ tử tối thắng của Đức Phật, được gọi là Tướng quân Chánh pháp; thầy tế độ của Tôn giả Rāhula, người khuyên Rāhula tu niệm hơi thở trong MN62.
Giới thiệu. Sāriputta — một trong hai vị đệ tử tối thắng (aggasāvaka) của Đức Phật. Chú giải Trung Bộ (Papañcasūdanī, Ps III 136) gọi ngài là “Tướng quân Chánh pháp” (dhammasenāpati) và so sánh: như vua Chuyển luân đi trước cùng đoàn quân, vị Tướng quân báu sắp xếp xong mới theo sau, thì khi ở cùng Thế Tôn, Sāriputta lo việc trong trú xứ — quét dọn, đổ rác, đặt nước uống, thăm tỳ-khưu bệnh, khích lệ tỳ-khưu trẻ — rồi mới đi khất thực sau cùng (Ps III 135–136).
Trong MN62. Trong Đại Kinh Giáo Giới La-hầu-la, Sāriputta thấy Rāhula ngồi thiền dưới gốc cây và khuyên tu niệm hơi thở vô, hơi thở ra vì “được quả lớn, được lợi ích lớn”. Theo Chú giải (Ps III 136), ngài khuyên vậy vì đề mục ấy hợp với tư thế ngồi của Rāhula, mà không để tâm đến việc Thế Tôn đã trao cho Rāhula đề mục về sắc. Một bài kệ được Chú giải dẫn ghi lời Rāhula: “Sāriputta là thầy tế độ của ta” (Sāriputto upajjhāyo).
Đối chiếu ngôn ngữ. Pāḷi Sāriputta · Sanskrit Śāriputra · Hán 舍梨子 (cách viết trong Trung A-hàm) · English Sāriputta.
Nguồn tra cứu chính thức: SuttaCentral, Digital Pāḷi Dictionary, Buddhist Dictionary (Nyanatiloka). Đối chiếu Hán/Sanskrit mang tính tham khảo học thuật.