← Tra cứu · 👤 Nhân vật
Nigaṇṭha Nātaputta (Ni-kiền-tử)
Còn gọi: Nigaṇṭha Nāṭaputta
Thầy của phái Nigaṇṭha (thường được hiểu là đạo Jain) thời Đức Phật; trong MN58 là người soạn câu hỏi hai móc và xúi Vương tử Abhaya đem đi hỏi Đức Phật.
Tên gọi. Pāḷi Nigaṇṭha Nāṭaputta (bản Việt HT. Thích Minh Châu ghi Nigaṇṭha Nātaputta). Nigaṇṭha là tên gọi các tu sĩ của phái mà Hán dịch gọi là Ni-kiền-tử, thường được hiểu là đạo Jain (Kỳ-na); Bhikkhu Sujato dịch tên này là “the Jain ascetic of the Ñātika clan” (vị khổ hạnh Jain thuộc dòng Ñātika).
Trong MN58. Nātaputta xúi Vương tử Abhaya đến luận chiến với Đức Phật, hứa rằng Vương tử sẽ nổi tiếng, và trao cho Vương tử một “câu hỏi hai móc” (ubhatokoṭika pañha): Như Lai có nói lời khiến người khác không ưa không — đáp “có” thì khác gì phàm phu, đáp “không” thì sao lại nói Devadatta sẽ đọa địa ngục. Ông ví người bị hỏi như kẻ có vật sắt mắc trong cổ họng, không nhả ra được, không nuốt vào được. Theo Chú giải (Papañcasūdanī, Ps III 108), ông soạn câu hỏi này suốt bốn tháng. Đức Phật gỡ câu hỏi bằng lời đáp “không có câu trả lời một chiều”, và Abhaya thừa nhận “các vị Nigaṇṭha đã bị bại”.
Đối chiếu ngôn ngữ. Pāḷi Nigaṇṭha Nāṭaputta · Anh the Jain Ñātika (Sujato).
Nguồn tra cứu chính thức: SuttaCentral — MN 58; Chú giải: Papañcasūdanī, Ps (PTS) III 108–109.