🔎 Tra cứu

Tra cứu Phật học

Thuật ngữ · Địa danh · Nhân vật · Thời điểm — bấm vào mỗi mục để xem trang chi tiết

📖 Thuật ngữ (17)

A-la-hán (khīṇāsava) →

Bậc đã đoạn tận lậu hoặc (tham-sân-si), việc nên làm đã làm; thắng tri mà không nghĩ tưởng.

Bát Chánh Đạo →

Con đường tám nhánh dẫn đến giải thoát: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

Bậc hữu học (sekha) →

Người còn đang tu học, tâm chưa thành tựu viên mãn nhưng đã hướng tới đoạn trừ nghĩ tưởng.

Chánh niệm (sati) →

Sự tỉnh giác, có mặt trọn vẹn với hiện tại một cách không phán xét.

Duyên khởi →

Nguyên lý mọi sự vật phát sinh do các điều kiện (nhân duyên) tương tác; cái này có nên cái kia có.

Khổ (dukkha) →

Sự bất toại nguyện, khổ đau vốn có trong đời sống do tham ái và bám chấp.

Liễu tri (pariññā) →

Sự thấu hiểu trọn vẹn một pháp đến mức không còn nghĩ tưởng, chấp thủ về nó.

Nghĩ tưởng (maññanā / maññati) →

Thao tác tâm lý cài thêm cái "tôi / của tôi" vào đối tượng sau khi tri giác; theo MN1 đây là gốc sinh chấp thủ và khổ.

Niết-bàn (nibbāna) →

Trạng thái an tịnh tuyệt đối, chấm dứt tham-sân-si và vòng luân hồi khổ đau.

Phàm phu (puthujjana) →

Kẻ phàm phu chưa được nghe/hành pháp bậc Thánh; còn tưởng tri rồi nghĩ tưởng và hoan hỷ với đối tượng.

Thiểu dục tri túc →

Ít ham muốn và biết đủ — nếp sống giản dị giúp tâm an, giảm khổ.

Từ bi →

Từ (mang lại an vui) và Bi (làm vơi khổ đau) cho chúng sinh — phẩm chất cốt lõi của người tu.

Tứ Diệu Đế →

Bốn chân lý cao quý: Khổ, Tập (nguyên nhân khổ), Diệt (chấm dứt khổ), Đạo (con đường diệt khổ). Nền tảng giáo lý nhà Phật.

Tứ đại (địa – thủy – hỏa – phong) →

Bốn yếu tố lớn: đất (paṭhavī), nước (āpo), lửa (tejo), gió (vāyo) — nhóm đối tượng đầu tiên MN1 nêu.

Tưởng tri (saññā) →

Sự nhận biết/tri giác đối tượng ("đất là đất"). Khi chưa khéo, dễ bị bước "nghĩ tưởng" nối theo.

Vô ngã (anattā) →

Không có một cái "tôi" thường hằng, độc lập. Mọi thứ do duyên hợp mà thành.

Vô thường (anicca) →

Mọi sự vật, hiện tượng đều luôn biến đổi, không cố định. Một trong ba đặc tướng của vạn pháp.

🗺️ Địa danh (2)

Rừng Subhaga (rừng Hạnh Phúc) →

Khu rừng ở Ukkaṭṭhā, dưới gốc cây Sa-la vương, nơi diễn ra bài giảng MN1.

Ukkaṭṭhā →

Thị trấn nơi Đức Phật trú và thuyết MN1, thuộc vùng Kosala (Ấn Độ cổ).

👤 Nhân vật (2)

Đức Phật (Thế Tôn, Gotama) →

Bậc Chánh Đẳng Giác, người thuyết giảng MN1 tại Ukkaṭṭhā cho chúng Tỷ-kheo.

Như Lai (Tathāgata) →

Danh hiệu Đức Phật tự xưng; trong MN1 là hạng thứ tư — thắng tri trọn vẹn và đã liễu tri mọi pháp.

🕰️ Thời điểm (0)

Chưa có mục nào.