← Tra cứu · 👤 Nhân vật
Devadatta (Đề-bà-đạt-đa)
Còn gọi: Đề-bà-đạt-đa
Devadatta — vị tỳ-khưu thời Đức Phật mà Đức Phật tuyên bố sẽ đọa địa ngục suốt một kiếp; trong MN58, lời tuyên bố ấy bị dùng làm nhánh thứ hai của câu hỏi hai móc.
Trong MN58. Kinh không kể chuyện Devadatta, mà chỉ nhắc đến lời Đức Phật đã nói về ông, qua miệng Nigaṇṭha Nātaputta: Devadatta là người đọa vào đọa xứ (āpāyiko), đọa vào địa ngục (nerayiko), đọa trong một kiếp (kappaṭṭho), không thể cứu chữa (atekiccho) — và vì những lời ấy, “Devadatta phẫn nộ, không hoan hỷ”. Nātaputta dùng chuyện này làm nhánh thứ hai của câu hỏi hai móc: nếu Như Lai không nói lời khiến người khác không ưa, sao Ngài lại nói như vậy về Devadatta? Theo Chú giải (Papañcasūdanī, Ps III 108), kappaṭṭho là “ở lại suốt một kiếp”, atekiccho là “dù một nghìn vị Phật cũng không cứu chữa được”.
Trong phần giảng sáu loại lời nói của MN58, lời thật, có lợi ích mà người nghe không ưa là loại Như Lai vẫn nói, nhưng biết đúng thời để nói; kinh không nói thẳng lời về Devadatta thuộc loại nào.
Đối chiếu ngôn ngữ. Pāḷi Devadatta · Hán 提婆達多 · Anh Devadatta.
Nguồn tra cứu chính thức: SuttaCentral — MN 58; Chú giải: Papañcasūdanī, Ps (PTS) III 108.