← Tra cứu · 📖 Thuật ngữ
Năm uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành, thức)
Năm nhóm làm nên con người theo cách phân tích của kinh: sắc, thọ, tưởng, hành, thức — tất cả đều được quán 'không phải của ta, không phải là ta, không phải tự ngã của ta'.
Định nghĩa. Khandha — “uẩn”, nghĩa là nhóm, khối. Năm uẩn là sắc (rūpa, phần vật chất), thọ (vedanā, cảm giác), tưởng (saññā, nhận biết), hành (saṅkhārā, các tạo tác của tâm) và thức (viññāṇa).
Trong MN62. Giữa đường khất thực, Thế Tôn dạy Rāhula: bất cứ sắc nào — quá khứ, vị lai, hiện tại; trong hay ngoài; thô hay tế; thấp kém hay cao quý; xa hay gần — đều phải được thấy như thật “cái này không phải của ta, cái này không phải là ta, cái này không phải tự ngã của ta”. Rāhula hỏi “chỉ sắc thôi sao?”, và Thế Tôn đáp: cả thọ, tưởng, hành, thức. Xem Đại Kinh Giáo Giới La-hầu-la và Vô ngã.
Đối chiếu ngôn ngữ. Pāḷi pañcakkhandha (rūpa, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇa) · Sanskrit pañcaskandha · Hán 五陰 (cách gọi trong Trung A-hàm) · English five aggregates.
Nguồn tra cứu chính thức: SuttaCentral, Digital Pāḷi Dictionary, Buddhist Dictionary (Nyanatiloka). Đối chiếu Hán/Sanskrit mang tính tham khảo học thuật.