Mâu Tử

Mâu Tử (牟子; Thiền uyển tập anh gọi là Mâu Bác) là tác giả Lý hoặc luận. Theo lời tự thuật ở đầu sách, ông đưa mẹ tránh loạn sang Giao Chỉ, năm 26 tuổi về Thương Ngô cưới vợ, hai lần từ chối làm quan, rồi sau khi mẹ mất thì “dốc chí vào đạo Phật” và viết sách để đáp những người chê ông bỏ năm kinh (Lê Mạnh Thát, Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tập 1, tr. 222–223).

Các nguồn khác nhau về con người ông:

• Lê Mạnh Thát (tập 1, tr. 294): tên Dung, tự Tử Bác, sinh khoảng năm 160, viết Lý hoặc luận khoảng năm 198; ông cho Mâu Tử là người Việt (tr. 302).
• Nguyễn Lang (Việt Nam Phật giáo sử luận, tập I, tr. 31, 44): sinh khoảng 165–170, học Phật ở Giao Châu; việc ông có xuất gia hay không “chưa thể quả quyết”.
• Giáo trình môn Lịch sử Phật giáo Việt Nam (Chương 2) và sách giáo khoa của TS. Thích Phước Đạt và cộng sự (tr. 35): một nhân sĩ người Hán, hay người Trung Hoa, đến cư trú ở Giao Châu.

Từ thế kỷ XVI, có học giả cho Lý hoặc luận là ngụy tác đời sau, nên chính sự tồn tại của Mâu Tử như một nhân vật cuối đời Hán cũng từng bị đặt câu hỏi. Lê Mạnh Thát thuật lại cuộc tranh luận này ở tập 1, tr. 180–221.

Nguồn: Lê Mạnh Thát, Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tập 1, chương IV, tr. 179–309; Nguyễn Lang, Việt Nam Phật giáo sử luận, tập I, tr. 31–44; TS. Thích Phước Đạt và cộng sự, Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tr. 35; giáo trình môn Lịch sử Phật giáo Việt Nam (HVPGVN tại TP.HCM), Chương 2.